Spadek – odrzucenie

 

Odrzucenie spadku pozwala uniknąć długów spadkowych – a także zmienia układ dziedziczenia. Warto zastanowić się nad tą instytucją – zarówno jeśli chcemy uniknąć długów – jak i w sytuacji kiedy chcemy (niskim kosztem) przekazać swój udział spadkowy pozostałym spadkobiercom. Odrzucenie obwarowane jest jednak kilkoma warunkami.

spadkobierca, który odrzuca spadek, traktowany jest tak jakby nie dożył jego otwarcia (dnia śmierci spadkodawcy).

Oznacza to, że jego udział spadkowy:

  • przypada jego dzieciom – jeśli je miał w momencie otwarcia spadku;
  • pozostałym spadkobiercom ustawowym – jeśli spadkobierca ustawowy nie miał zstępnych.

W przypadku dziedziczenia z testamentu, odrzucenie spadku powoduje trochę inne skutki. W miejsce spadkodawcy ustawowego wchodzą wówczas:

  • inni spadkobiercy testamentowi (jeśli byli powołani)- w częściach odpowiadających ich udziałom. Co istotne udział przypadający z przyrostu, może być odrzucony – niezależnie od udziału z powołani;
  • spadkobierca „podstawiony” – jeśli spadkodawca zastrzegł w testamencie, że w przypadku odrzucenia spadku (lub innej przyczyny umożliwiającej dziedziczenie) w miejsce danego spadkobiercy wstąpi wskazana osoba (osoby);
  • spadkobiercy ustawowi – jeśli nie ma innych spadkobierców testamentowych lub spadkodawca nie zastosował instytucji podstawienia.

 

Odrzucenia spadku może dokonać każdy (choć osoby o ograniczonej zdolności do czynności prawnej muszą to robić z udziałem lub za pośrednictwem przedstawiciela ustawowego) spadkobierca testamentowy i ustawowy.

Najczęściej do odrzucenia spadku dochodzi:

  • przy licznych długach i niewielkiej wartości spadku (gdy nie warto przyjmować spadku z dobrodziejstwem inwentarza);
  • gdy chcemy udział spadkowy przekazać innym członkom rodziny (spadkobiercom ustawowym)- bez konieczności przeprowadzania działu spadku.

Spadkobierca powołany do spadku zarówno z mocy testamentu, jak i z mocy ustawy może spadek odrzucić jako spadkobierca testamentowy, a przyjąć spadek jako spadkobierca ustawowy. Jest to korzystne np. w sytuacji, w której testament narzuca na spadkobiercę testamentowego obowiązek wykonania zapisów lub poleceń.